بهترین زمان برای آغاز مشاوره با پدر و مادر و پایه گذاری برنامه پیشگیرانه دندانپزشکی کودک پیش از تولد است .

 

مشاورۀ پیش از تولد

بهترین زمان برای پذیرش توصیه های پیشگیرانه زمانی است که زوج در انتظار به دنیا آمدن فرزند ، به ویژه فرزند اول خود هستند. در این روند، پدر و مادرهای آینده دقیقاً آگاه می شوند که فرزندشان در همه نیازهای پرورشی و مراقبت از سلامت، به آنها وابسته است. آنها انگیزۀ قوی برای بهترین کاری دارند که می توانند برای کودک خود انجام دهند. مشاوره با آنها در مورد عادات بهداشتی خودشان و تأثیران به صورت الگویی برای فرزندشان، کمک مؤثری به بهبود سلامت دهان و دندان هم پدر ومادر و هم کودک می کند .

 

نوزادی (از تولد تا یکسالگی)

مهم است که چند روش پایۀ بهداشتی دهان و دندان کودک در خانه، در طی سال اول زندگی شروع شود. برداشتن پلاک باید با رویش اولین دندان های شیری آغاز شود. تمیز کردن و ماساژلثه ها پیش از رویش دندان ، در برقراری فلور دهانی سالم و دندان در آوردن کمک می کند. تمیز کردن دراین مرحله، باید به طور کامل توسط پدر و مادر انجام شود. این کار را میتوان با پیچیدن گاز مرطوب دو لایه ،یا پارچۀ تمیز به دور انگشتان  پدر یا مادر و ماساژ آرام دندان ها و بافت های لثه انجام داد. به طور کلی، استفاده از روش های دیگر حذف پلاک لازم نیست. در این سن، معرفی مسواک اندازۀ نوزاد یا شیرخوار با الیاف نرم و مرطوب، فقط وقتی توصیه می شود که پدر و مادر در هنگام مسواک زدن احساس راحتی کنند استفاده از خمیر دندان لازم نیست و توصیه نمیشود ،زیرا کف کردن آن برای نوزادان ناخوشایند است. با این حال، به دلیل احتمال بلع فلوراید همانگونه که پیش تر اشاره شد، استفاده از پاک کننده ها ی بدون فلوراید دندان و لثه می تواند سودمند باشد. اولین دیدار دندانپزشکی کودکان، باید حدود زمانی رویش اولین دندان یا در نهایت دوازده ماهگی باشد. درباره مشکلات رژیم غذایی مانند  پوسیدگی ناشی از شیر خوردن از پستان یا شیشه و نیز نگرانی های سلامت باید گفتگو شود. همچنین، راهنمایی های پیشگیرانه  را ارایه کرده و احتمال پوسیدگی ارزیابی شود.
همچنین اولین دیدارهای دندانپزشکی به کودک فرصتی می دهد تا با محیط دندانپزشکی، پرسنل مطب و دندانپزشک آشنا شود و هرگونه درمان دندانپزشکی در آینده را برای وی کم اضطراب تر سازد.

 

نوپایی (یک تا سه سالگی )

در دورۀ نوپایی، مسواک باید برای زدون پلاک معرفی شود اگر قبلا انجام نشده است. چون کودکان این گروه سنی توانایی  تف کردن ندارند و امکان بلع فلوراید وجود دارد، با دقت و دست کم "لایه نازکی" ازخمیردندان فلوراید را می توان در دو تا سه سالگی معرفی کرد. بیشتر کودکان از تقلید مسواک  زدن پدر و مادر خود لذت برده و با میل مسواک زدن را تمرین می کنند. به طور معمول، کودک به تنهایی در حذف کامل پلاک ناتوان است. اگر چه کودک را باید تشویق به شروع مسواک زدن مقدماتی کرد، نقش پدر و مادر در این اقدام بهداشتی، همواره به صورت مسؤل اصلی باقی می ماند. به طور معمول استفاده از وسایل اضافی برای کنترل پلاک لازم نیست.

 

پیش دبستانی (سه تا شش سالگی )

اگر چه کودکان این گروه سنی پیشرفتهای چشمگیری را در توانایی مسواک زدن از خود نشان می دهند ، هنوز هم مسـؤلیت اصلی انجام مراقبت های بهداشت دهان و دندان با پدر و مادر. اگرچه بلع فلوراید همچنان برای گروه سنی و در این مقطع زمانی نگران کننده است، بیشتر کودکان مهارتهای کافی را برای بیرون ریختن کامل خمیردندان از دهان به دست می آودند. با کسب این مهارت، مهم است که پدر ومادر، خمیردندان را فقط به اندازه یک نخود فرنگی بر روی مسواک کودک بگذارند.  پدر و مادر باید اقدام به نخ کشیدن کنند. در میان دندان ها ی شیری ناحیۀ آسیاها (به علت بر قراری تماس ) تنها جایی است که کشیدن نخ نیاز است و بسته شدن فضاهای آسیاهای شیری ، در آستانه این محدوده سنی رخ می دهند. با این حال هر نوع تماس دندان در هر یک از نواحی بین دندانی نیاز به نخ کشیدن روزانه است. همچنین در طی این مرحله است که ژل ها و دهان شویه های فلوراید دار برای  استفاده در خانه معرفی می شوند. با این حال، به دلیل خطد بلع استفاده از این مواد باید در مقادیر کم و محدود به بیمارانی باشد که در معرض خطر متوسط تا شدید پوسیدگی هستنند به طور کلی استفاده از دیگر مواد شیمیایی کنترل پلاک توصیه نمی شود.

 

کودکان دبستانی (شش تا دوازده سالگی )

مرحله شش تا دوازده سالگی، با پذیرش مسؤلیت های فزاینده توسط کودکان سناخته می شود. افزون بر این ، کودک میتواند برای رعایت بهداست دهان و دندان خود، شروع به پذیرش مسؤلیت بیشتری کند .در این مرحله نیز دخالت پدر و مادر لازم است .با این حال، به جای انجام بهداشت دهان و دندان، آن ها می توانند نظارت فعالانه داشته باشند. در نیمه دوم این مرحله ، بیشتر کودکان  میتوانند اعمال بهداشتی اصلی دهان و دندان خود (مسواک زدن و نخ کشیدن ) را انجام دهند . در این مرحله، احتمال بلع مواد فلوراید، مانند خمیر دندان، ژلها یا دهانشویه ها ، خیلی نگران کننده نیسست زیرا کودک می تواند به خوبی دهان  خود را تخلیه کند. یقینا استفاده از خمیر دندان های فلوراید دار لازم است، با این حال ژل ها و دهان شویه های فلوراید برای کودکانی که در معرض خطر پوسیدگی هستند، می تواند اختصاص داده شود. به دلیل اینکه درمان زودرس مال اکلوژن ها رو به افزایش است ، این گروه سنی چنین چنین درمانهایی و احتمال خطر بیماری های پریو دنتال و پوسیدگی را بیشتر تجربه می کنند. در این بیماران توجه ویژه به بهداشت دهان و دندان لازم است. افزایش دفعات و خوب مسواک زدن و نخ کشیدن نیز لازم است . اگر چه خمیر دندان های فلوراید دار از نظر تامین فلوراید مقرون به صرفه است، استفاده از ژلها یا دهانشویه های فلوراید به شدت توصیه می شود. افزون بر این، همچون دیگر بیماران در معرض خطر پریودنتال و پوسیدگی، استفاده از مواد شیمیایی و وسایل کمکی مانند شوینده های دهان توصیه می شود.

 

نوجوانی (دوازده تا نوزده سالگی)

اگر چه به طور معمول در بیماران نوجوان مهارت های کافی برای کاربرد روش های بهداشت دهان و دندان بوجود آمده است، رعایت آن، همواره مشکل بزرگی در این گروه سنی است. رژیم غذایی بد و تغییرات هورمونی بلوغ ، احتمال پوسیدگی و التهاب لثه را در نوجوانان افزایش می دهد. بنابراین، مهم است که، پیوسته نوجوانان را کمک و راهنمایی کرده تا این دورۀ دشوار را پشت سر بگذارید. با تاکید بر افزایش مسؤلیت انها به عنوان نوجوان، بدون اعمال قدرت می توان در پذیرش نقش جدید به آنها کمک کرد. پدر و مادر باید امادۀ سازگاری با تغییر شخصیت فرزندشان بوده و به تشویق های خود در زمینۀ نیاز به مراقبت بهداشت و سلامت دهان و دندان ادامه دهند. افزایش آگاهی نوجوانان دربارۀ کنترل پلاک وبیماری های دهان و دندان، همچون رسیدگی به ظاهرشان، ممکن است دادن انگیزه به آنها کمک کند.

 

کلیه ی حقوق مادی و معنوی این وب سایت به مرکز طراحی لبخند جردن تعلق دارد

طراحی وب سایت و پشتیبانی : آنلاین سلامت دات کام
dr.h.khazraie@gmail.com ,